Regionale Mobiliteitsprojecten

Mobiliteitsprojecten op weg naar kilometerbeprijzing en betere bereikbaarheid

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft, vooruitlopend op de invoering van de kilometerprijs, een plan van aanpak gemaakt voor mobiliteitsprojecten. Dit plan is tot stand gekomen in overleg met regionale overheden, maatschappelijke organisaties, werkgevers en technologie providers. Het doel van deze mobiliteitsprojecten is tweeledig. Enerzijds levert het Rijk een bijdrage aan het verbeteren van de regionale bereikbaarheid. Anderzijds wordt private partijen de kans geboden om in de praktijk ervaring op te doen met voor de kilometerprijs belangrijke ingrediënten zoals techniek, verwerking van gegevens, organisatie en de toepassing van innovatieve ideeën.

Eurlings zegde de Kamer in november 2007 toe dat hij op weg naar de invoering van de kilometerprijs van 2008-2011 mobiliteitsprojecten wil laten uitvoeren. Als Rijksbijdrage stelt Eurlings 100 miljoen euro beschikbaar.

De mobiliteitsprojecten sluiten aan bij de werkzaamheden van de Taskforce Mobiliteitsmanagement die onder leiding staat van Lodewijk de Waal. Ze geven een extra prikkel om de bereikbaarheid van de taskforce-regio’s te verbeteren. 

De regio’s zijn intensief aan de slag met de implementatie van mobiliteitsprojecten ABvM waarbij de snelheid per regio verschilt. De activiteiten liggen in lijn met de beoogde doelstellingen van de mobiliteitsprojecten ABvM:
a) In alle zes regio’s starten dit jaar respectievelijk in 2010 mobiliteitsprojecten ABvM om de bereikbaarheid van de grote steden op korte termijn -vóór invoering van de Kilometerprijs (KMP)) te verbeteren.
b)De regio’s Utrecht, Rotterdam, Arnhem-Nijmegen, Eindhoven-Den Bosch én Amsterdam de aankondigingen voor aanbestedingen gedaan of zijn in het proces van aanbesteding.
c) Dankzij de mobiliteitsprojecten kunnen private partijen praktische ervaring opdoen met het inrichten van een beprijzingsdienst en Value Added Diensten (VAS). Deze ervaringen kunnen partijen ook in het reeds opgestarte certificeringstraject van ABvM inbrengen. De mobiliteitsprojecten stimuleren vooruitlopend op de Kilometerprijs de ontwikkeling van een Multiple Service Providers (MSP) markt.
d) Werknemers als ook werkgevers worden door middel van de mobiliteitsprojecten ABvM en de maatregelen in het kader van de Taskforce Mobiliteitsmanagement vooruitlopend op de introductie van de Kilometerprijs als automobilist bewuster gemaakt van de mobiliteitskeuzes die zij hebben (bijvoorbeeld thuiswerken, vroeger/later vertrekken, reizen per openbaar vervoer).
e) De eerste effecten en leerervaringen op het gebied van gedrag worden reeds eind 2009 verwacht. Deze ervaringen worden halfjaarlijks in monitoringsrapportages openbaar gemaakt. Het eerste monitoringsrapport wordt voorjaar 2010 openbaar gemaakt.

Connekt heeft zitting in een aantal tenderboards.
 

De mobiliteitsprojecten op een rijtje:

Metropoolregio Amsterdam
Wat: proef betaald rijden
Waar: (regio) Amsterdam + NL
Opzet: Gestart wordt met 1.000 vrijwilligers. Dit aantal wordt geleidelijk opgeschaald naar een groter aantal deelnemers. Zij ontvangen allemaal maandelijks een vast bedrag, gebaseerd op de MRB/BPM. Deelnemers gaan met behulp van een systeem gebaseerd op GPS-technologie betalen voor elke (landelijk) gereden kilometer. Daarnaast is er sprake van een spitstarief te betalen op specifiek aangewezen congestie gevoelige routes. Het project wil een bijdrage leveren aan de verbetering van de bereikbaarheid in de Noordvleugel (oplopend tot 5-7% minder km’s in de spits). 

Haaglanden (2 projecten)
Wat: Spitsmijden 2a (wetenschappelijke proef)
Waar: A12 Gouda – Den Haag
Wie: De proef Spitsmijden Gouda - Den Haag is een publiek-private samenwerking. Hierin zijn vertegenwoordigd: BEREIK!, ARS T&TT, Rabobank Nederland, Vrije Universiteit Amsterdam, Universiteit Utrecht, Technische Universiteit Delft, OC Mobility Coaching, Nederlandse Spoorwegen, RDW. De proef wordt mede mogelijk gemaakt door Transumo.
Opzet: Deelnemers ontvangen een geldbedrag om de files te mijden. In eerste instantie doen 800 vrijwilligers mee. Bekeken wordt in hoeverre een dergelijke opzet het gedrag van automobilisten al dan niet duurzaam positief beïnvloedt.
De resultaten van de eerste proef spitsmijden in 2006/2007 (tussen Zoetermeer en Den Haag met 346 deelnemers) waren veelbelovend. De deelnemers halveerden het aantal ritten in de ochtendspits voor een geldbeloning of voor het sparen voor een smartphone. 

Wat: beprijzingsproef
Waar: bedrijven in de economische kernzone Den Haag
Opzet: Een beprijzingsproef gerelateerd aan “Bereikbaar Haaglanden regionale convenant Mobiliteitsmanagement” (10 september 2008). Streven is om bereikbaarheid in de regio Haaglanden te verbeteren. Aanbesteding hangt af van positieve bestuurlijke besluitvorming. 

Rotterdam (2 projecten)
Wat: beprijzingsproef
Waar: A15
Opzet: Deelnemers ontvangen een bedrag per maand. Dat bedrag wordt verminderd zodra de deelnemers in de spitstijden op de A15 corridor gaan rijden. De bedoeling is dat het verkeer op de A15 in de spits met 5% afneemt (530 voertuigen/dag). Opdrachtgever van dit project is de verkeersonderneming.  

Wat: VAS-project (VAS: Value Added Services), RITS (reistijdverwachting in de transport sector)
Waar: regio Rotterdam
Opzet: Het stimuleren en realiseren van implementaties van reistijdverwachtingen bij wegvervoerders met havengebonden goederenstromen door het faciliteren van samenwerking tussen marktpartijen in de informatieketen voor reistijdverwachtingen. Hierbij aantonen dat er een positieve businesscase is voor vervoerders bij het gebruik van korter termijn reistijdverwachtingen in de uitvoering van de planning.

Utrecht (3 projecten)
Wat: filemijden
Waar: A2 en toegangswegen Utrecht (Utrecht-West)
Opzet: In totaal kunnen vier proeven worden gehouden, ieder van drie maanden. 1.000 deelnemers. De deelnemers ontvangen een geldbedrag als zij de files mijden. De proeven zijn bedoeld om de verkeersdrukte op de A2 en in de stad te verminderen. Registratie vindt plaats door middel van camera’s langs de weg (nummerbordherkenning). 

Wat: beprijzingsproef
Waar: Utrecht-Oost (driehoek A1, A27 en A28)
Opzet: Deze proef richt zich op gebieden met veel werkgelegenheid in de buurt van de driehoek van de A1, A27 en A28. Deelnemers ontvangen een van tevoren vastgesteld geldbedrag dat wordt verminderd als de deelnemers gaan rijden. Er wordt gebruik gemaakt van een systeem gebaseerd op GPS-techniek. Streven is om de verkeersdrukte in dit gebied terug te brengen. Ook een VAS-dienst kan onderdeel uitmaken van de proef. In het voorjaar 2009 zal de projectdefinitie bestuurlijk worden vastgesteld. 

Wat: filemijden
Waar: Galecopperbrug A12
Opzet: Tijdens de reconstructie van de Galecopperbrug als onderdeel van de corridor A12, wordt veel congestie verwacht. De opzet van de proef wordt nog uitgewerkt. 

Stadsregio Eindhoven-‘s Hertogenbosch (2 projecten)
Wat: beprijzingsproef
Waar: stadsregio Eindhoven en Den Bosch
Opzet: Aan deze proef gaan zo’n 3.000 vrijwilligers meedoen. Zij ontvangen een vast bedrag en betalen als zij gaan rijden (afwaarderen). Bij dit systeem wordt GPS-technologie ingezet. 

Wat: VAS-project reis- en verkeersinformatie
Waar: regio’s Eindhoven en Den Bosch
Opzet: Brabant kiest nadrukkelijk voor extra aandacht voor de VAS-component. Zij wil via hetzelfde systeem op een basis van routenavigatie, ook informatie over dynamische parkeerbeschikbaarheid in parkeergarages als dynamische gegeven van wegwerkzaamheden aanbieden. Ook worden veiligheidsmeldingen gegeven rond basisscholen. Verder worden aanbiedende consortia uitgedaagd om aanvullend VAS-diensten aan te bieden. 

Stadsregio Arnhem-Nijmegen (2 projecten)
Wat: Wegkant gebonden proef (SLIM prijzen Waalbrug)
Waar: Waalbrug Nijmegen
Opzet: Tijdens de reconstructie van de Prins Mauritssingel wordt veel congestie verwacht. Aan deze proef gaan zo’n 2.500 vrijwilligers meedoen. Zij ontvangen een vast (fictief) bedrag en betalen als zij in de ochtend- en avondspits “stad inwaarts” gaan rijden (afwaarderen). Na afloop wordt aan deelnemers uitgekeerd. 

Wat: in-car proef (SLIM Prijzen 2)
Waar: “rode route” Arnhem en Nijmegen
Opzet: Betalen per kilometer in de spitsperiode op de “rode route”(belangrijkste wegen in BBKAN). Techniek in-car en GPS gebaseerd.  

VAS diensten
Op het gebied van de ontwikkeling van VAS diensten zijn nu diverse projecten van start.
Naast het concrete project RITS in Rotterdam zijn de provincie Utrecht en de provincie Brabant en de regio Zuidvleugel gezamenlijk gestart met de opzet van 3 Field Operational Tests (FOT’s). (Regio Gelderland gaat zich hier waarschijnlijk ook nog bij aansluiten)
Ook is bij de aanbesteding van de A15 aan private partijen ruimte gegeven om VAS diensten in de praktijk te brengen.